થરાદ : ઇતિહાસ, ભૌગોલિકતા, ખેતી અને સાંસ્કૃતિક વારસો | Tharad History in Gujarati

Tharad History in Gujarati : થરાદ (Tharad) બનાસકાંઠા જિલ્લાનું મહત્વનું તાલુકું છે. અહીંનો ઇતિહાસ, ભૌગોલિક સ્થાન, ખેતી, જૈન મંદિરો, નારણદેવી મંદિર, આબોહવા અને અર્થતંત્ર વિશે વિગતવાર જાણો.

થરાદ : ઇતિહાસ, ભૌગોલિકતા અને સાંસ્કૃતિક વારસો

થરાદ બનાસકાંઠા જિલ્લાના મહત્વના તાલુકાઓ પૈકીનું એક તાલુકું છે. મારવાડમાંથી આવેલા થીરપાલે ઈ.સ. 55માં આ નગરની સ્થાપના કરી હતી. કાળક્રમે થરાદનું નામ અનેક રૂપોથી ઓળખાતું આવ્યું છે – થીરપુર, થીરપદ્ર, થિરાદ.

ભૌગોલિક સ્થાન

અક્ષાંશ : 24° થી 25° ઉત્તર અક્ષાંશ
રેખાંશ : 71° 3’ થી 71° 40’ પૂર્વ રેખાંશ
ઉત્તરે : રાજસ્થાન (બારમેર, સાંચોર)
દક્ષિણે : દિયોદર તાલુકો
પૂર્વે : ડીસા અને ધાનેરા
પશ્ચિમે : વાવ તાલુકો અને આગળ કચ્છનું નાનું રણ તથા પાકિસ્તાન

Tharad History in Gujarati: આબોહવા

ઉનાળું : 42° થી 46° સે. તાપમાન
શિયાળું : 10° સે. સુધી ઠંડી
સરેરાશ વરસાદ : 329.4 મિમી (અનિયમિત વરસાદ)
ગરમ લૂ અને સખ્ત ઠંડી આ વિસ્તારની ખાસિયતો છે.

જમીન અને ખેતી

જમીન : રેતીમિશ્રિત કાંપની, સેન્દ્રિય તત્ત્વનો અભાવ
મુખ્ય પાક : બાજરી, જુવાર, ઘઉં, મગ, અડદ, જીરું, રાઈ, તલ
સિંચાઈ : કૂવા, પાતાળકૂવા તથા દાંતીવાડા યોજનાની નહેર
ખેતી સાથે સાથે પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય

મારુ વાવ થરાદ ઇન્સ્ટાગ્રામ પેજ ફોલો કરો: અહીં ક્લિક કરો

વસ્તી અને વિસ્તાર

કુલ વિસ્તાર : 1357.9 ચોકિમી.
ગામો : 134 ગામો તથા એક નગર (થરાદ)
2022ની વસ્તી : આશરે 3,83,149
થરાદ નગરની વસ્તી : 27,000
ચોકિમી દીઠ વસ્તીનું પ્રમાણ : 144

Tharad History in Gujarati: ઇતિહાસ

દસમી સદી સુધી : પરમાર રાજવંશ
બાદમાં : સોલંકી અને ચૌહાણો
1403 થી 1573 : ગુજરાતના સુલતાનો
ત્યાર બાદ : મુઘલ, લોહાણી અને બાબી વંશ
1795માં : રાધનપુરના નવાબે થરાદની જાગીર ખાનજી વાઘેલાને આપી
1921 : છેલ્લાં રાજા ભીમસિંહ ગાદીએ ગાદી સંભાળી
1939 : ગેરવહીવટને કારણે ભારત સરકારે વહીવટ હાથમાં લીધો

મંદિરો અને ધાર્મિક સ્થળો

જૈન મંદિરો (અઢારમી–વીસમી સદીના, કેટલીક મૂર્તિઓ આઠમી સદીની)
નારણદેવી માતાનું મંદિર (ચૈત્ર સુદ 13નો મેળો)
શેણલ માં, ચામુડાનું મંદિર, હનુમાનજી મંદિર
નજીકનાં સ્થળો : શેણલ માતાજી (માંગરોળ), નકળંગ મંદિર (લુણાલ), મોટીપાવડ, ડોડગામ વગેરે

શિક્ષણ

શ્રી ગાયત્રી વિદ્યાલય (સ્થાપના : 1986)
જનતા હાઈસ્કુલ તથા ખાનગી શાળાઓ
કોલેજ : સામાન્ય, વિજ્ઞાન અને વાણિજ્ય પ્રવાહ
સરદાર કૃષિનગર દાંતીવાડા યુનિવર્સીટીની જમીન ફાળવાયેલ

અર્થતંત્ર

મુખ્ય આધાર : ખેતી, ડેરી ઉદ્યોગ, સહકારી મંડળીઓ
વેપાર : માર્કેટયાર્ડમાં ખેડૂતો પેદાશ વેચે છે
અન્ય ઉદ્યોગ : કાપડ અને હીરા ઉદ્યોગ

વાહન વ્યવહાર

થરાદ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 15 પર આવેલું છે
ગુજરાત અને રાજસ્થાન માટે સીધી બસ સેવાઓ ઉપલબ્ધ
ડીસા (60 કિમી), પાલનપુર (90 કિમી) નજીકનાં શહેરો

જાણીતી વ્યક્તિઓ

ઉદ્યોગપતિ ગૌતમ અદાણીના પિતા થરાદના વતની હતા.

સમાપન

ઐતિહાસિક, ધાર્મિક અને ભૌગોલિક રીતે મહત્વ ધરાવતું થરાદ આજે પણ ખેતી અને વેપારનું કેન્દ્ર છે. સરહદ નજીક હોવાને કારણે તેનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ છે, જ્યારે મંદિરો અને પ્રાચીન અવશેષો તેને સાંસ્કૃતિક વારસો આપે છે.