Raksha Bandhan 2026: રક્ષાબંધન એટલે ભાઈ-બહેનના પ્રેમનો ખાસ દિવસ. બહેન ભાઈના હાથ પર રાખડી બાંધીને તેના સુખ, સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ્ય માટે પ્રાર્થના કરે છે. ભાઈ પણ બહેનની હંમેશા સાથે રહેવાનો અને તેની રક્ષા કરવાનો સંકલ્પ લે છે. પરંતુ રક્ષાબંધનનો(Raksha Bandhan) દિવસ પૂરો થયા પછી એક સવાલ ઘણા લોકોના મનમાં આવે છે—હવે રાખડી ક્યારે ઉતારવી? બીજા દિવસે કાઢી નાખવી કે થોડા દિવસ હાથ પર રાખવી? આ અંગે અલગ-અલગ વિસ્તારો અને પરિવારોમાં પોતાની પરંપરાઓ જોવા મળે છે. ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ.
રાખડી કેટલા દિવસ પહેરી રાખવી? – Raksha Bandhan
ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ રાખડીને માત્ર શણગારનો દોરો માનવામાં આવતો નથી. તેને ભાઈની રક્ષા માટે બાંધવામાં આવતું રક્ષાસૂત્ર માનવામાં આવે છે. એટલે રક્ષાબંધન(Raksha Bandhan) પૂરું થતાં જ બીજા દિવસે રાખડી કાઢી નાખવી જરૂરી નથી. ઘણી પરંપરાઓમાં તેને થોડા દિવસ સુધી હાથ પર રાખવામાં આવે છે. કેટલીક માન્યતાઓ મુજબ પૂર્ણિમા પછીના 15 દિવસ સુધી રાખડી રાખવી શુભ માનવામાં આવે છે. જોકે, આ દરેક પરિવાર માટે ફરજિયાત નિયમ નથી.
જન્માષ્ટમી સુધી રાખડી રાખવાની પરંપરા
કેટલાક પરિવારોમાં રાખડી જન્માષ્ટમી સુધી રાખવાની પરંપરા પણ જોવા મળે છે. આ વર્ષે રક્ષાબંધન 28 ઓગસ્ટે અને જન્માષ્ટમી 4 સપ્ટેમ્બરે છે. તેથી જે લોકો આ પરંપરા માને છે તેઓ જન્માષ્ટમી સુધી રાખડી પહેરી રાખે છે અને ત્યારબાદ તેને આદરપૂર્વક ઉતારે છે.
કેટલાક લોકો દશેરા સુધી રાખડી રાખે છે
ગુજરાત સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં રાખડી લાંબા સમય સુધી હાથ પર રાખવાની પરંપરા પણ છે. કેટલાક લોકો તેને દશેરા સુધી પહેરી રાખે છે. એટલે રાખડી ઉતારવાનો એક જ દિવસ દરેક જગ્યાએ હોય એવું નથી. તમારા ઘરમાં વર્ષોથી જે રીત ચાલી આવે છે, તે પ્રમાણે રાખડી ઉતારી શકાય છે.
આ પણ વાચો: રક્ષાબંધન પર રાખડી બાંધ્યા પછી તૂટી જાય તો શું કરવું? રાખડી તુટવી શુભ માનવુ કે અશુભ
15 કે 16 દિવસનો નિયમ શું છે?
રાખડીને લઈને કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓમાં 15 અથવા 16 દિવસ સુધી તેને રાખવાની વાત કરવામાં આવે છે. પરંતુ આને બધા માટે ફરજિયાત ધાર્મિક નિયમ માનવો યોગ્ય નથી. સરળ રીતે કહીએ તો, રાખડી કેટલા દિવસ રાખવી તે ઘણી હદ સુધી પરિવારની પરંપરા અને વ્યક્તિની શ્રદ્ધા પર આધાર રાખે છે.
રાખડી ઉતાર્યા પછી તેનું શું કરવું?
રાખડી ઉતાર્યા પછી તેને આમ જ કચરામાં ફેંકી દેવાને બદલે શ્રદ્ધા મુજબ આદરપૂર્વક રાખી શકાય છે. કેટલાક પરિવારોમાં જૂની રાખડીને તુલસીના છોડ પાસે રાખવાની અથવા કોઈ સ્વચ્છ અને પવિત્ર જગ્યાએ મૂકવાની પરંપરા છે.
જો વિસર્જન કરવાની પરંપરા હોય તો પણ એક વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવું—પ્લાસ્ટિક, મણકા, ધાતુ કે અન્ય કૃત્રિમ સામગ્રીવાળી રાખડીને નદી કે તળાવમાં ન ફેંકવી. પર્યાવરણને નુકસાન ન થાય તે રીતે તેનો નિકાલ કરવો વધુ યોગ્ય છે.
સૌથી મહત્વની વાત
રાખડી કેટલા દિવસ હાથ પર રહે છે તેના કરતાં ભાઈ-બહેન વચ્ચેનો પ્રેમ અને વિશ્વાસ વધુ મહત્વનો છે. તેથી તમારા ઘરમાં જે પરંપરા હોય તેને માન આપો, શ્રદ્ધા રાખો અને રાખડીને આદરપૂર્વક ઉતારો. અલગ-અલગ પરિવારોમાં રીત અલગ હોઈ શકે છે, એટલે એક જ રીતને સૌ માટે ફરજિયાત માનવાની જરૂર નથી.
